स्तनाच्या कर्करोगाच्या तपासणीसाठी (Screening) ४० वर्षे हे वय निश्चित करण्यामागे वैज्ञानिक आणि विशेषतः भारतीय संदर्भातील काही महत्त्वाची कारणे आहेत:
स्त्रोतांनुसार, याचे मुख्य कारण म्हणजे कर्करोगाचे निदान होण्याचे वय आणि त्याची आक्रमकता:
१. भारतात कर्करोग होण्याचे वय (Indian Context):पाश्चात्य देशांच्या तुलनेत भारतीय महिलांमध्ये स्तनाचा कर्करोग साधारणपणे१० वर्षे आधीहोतो.
• पाश्चात्य देशांमध्ये सरासरी वय ६० च्या पुढे असते, तर भारतात ते५१ वर्षेआहे.
• त्यामुळे, जर ५० व्या वर्षी तपासणी सुरू केली, तर अनेक महिलांचे निदान उशिरा होईल. ४० व्या वर्षी तपासणी सुरू केल्यामुळे रजोनिवृत्तीपूर्व (Premenopausal) काळात होणारा कर्करोग वेळीच पकडता येतो.
२. कर्करोगाची आक्रमकता (Aggressiveness):भारतात आढळणारा कर्करोग अधिक आक्रमक स्वरूपाचा असतो.
• भारतात’ट्रिपल निगेटिव्ह ब्रेस्ट कॅन्सर’ (TNBC)चे प्रमाण ३३% आहे, जे पश्चिमेकडे कमी आहे. हा प्रकार वेगाने पसरतो.
• तसेच, तरुण वयात किंवा रजोनिवृत्तीच्या आधी होणारा कर्करोग हा अधिक आक्रमक असू शकतो. त्यामुळे ४० व्या वर्षापासून नियमित मॅमोग्राफी केल्यास या घातक प्रकारांना सुरुवातीच्या टप्प्यात रोखणे शक्य होते.
३. मृत्यूचे प्रमाण कमी करणे (Reducing Mortality):संशोधनानुसार, वयाच्या ४० ते ४९ या वयोगटात वार्षिक तपासणी केल्यास कर्करोगामुळे होणाऱ्या मृत्यूचे प्रमाण कमी करण्यास मोठी मदत होते. लवकर निदान झाल्यामुळे उपचार सोपे होतात आणि आयुष्य वाचण्याची शक्यता वाढते.
४. फायदा विरुद्ध जोखीम (Benefit vs Risk):जरी मॅमोग्राफीमध्ये रेडिएशनचा नगण्य धोका असला, तरी ४० व्या वर्षापासून स्क्रीनिंग सुरू केल्यामुळे वाचणारे प्राण (Benefits) हे त्या जोखमीपेक्षा कितीतरी पटीने जास्त आहेत.
थोडक्यात:भारतातील परिस्थिती पाहता, जिथे कर्करोग तरुण वयात आणि आक्रमक स्वरूपात समोर येत आहे, तिथे४० वे वर्षहे तपासणी सुरू करण्यासाठी सर्वात योग्य आणि सुरक्षित मानले जाते.
सोपी उपमा:हे’गाडीच्या सर्व्हिसिंग’सारखे आहे. जर भारतीय रस्त्यांवर (भारतीय संदर्भ) गाड्या लवकर खराब होतात असे दिसून आले, तर कंपनी तुम्हाला ५०,००० किमी ऐवजी ४०,००० किमीवरच सर्व्हिसिंग करण्याचा सल्ला देईल, जेणेकरून इंजिन (शरीर) फेल होण्यापासून वाचवता येईल.